“`html
Inleiding: waarom bezienswaardigheden in Stühlingen de moeite waard zijn
Stühlingen is een van die kleine, authentieke plaatsjes in het zuidwesten van Baden-Württemberg die toeristen vaak passeren op weg naar Schaffhausen of het Zwarte Woud – en dat is precies waarom het zo bijzonder is. Deze historische stad in het Landkreis Waldshut, verscholen in het glooiende Klettgau-landschap aan de bovenste Wutach, biedt een verfrissend onontdekte sfeer. Met slechts zesduizend inwoners is Stühlingen klein, maar historisch gezien heeft de stad een enorme betekenis: hier, in 1524, stak het vuur van de Grote Boerenoorlog op, een van de grootste volksopstanden in de Europese geschiedenis. Die revolutionaire geest is nog steeds voelbaar in de straten, de kerk en de kasteelruïnes die de horizon beheersen. De ligging vlak bij de Zwitserse grens zorgt bovendien voor een uniek grensgebied-karakter: Duits van boven, Zwitsers van sfeer. Of je nu houdt van wandelen langs spectaculaire ravijnen, duiken in middeleeuws verleden of genieten van de regionale Klettgau-wijn op een rustig terras – Stühlingen heeft in 2026 meer te bieden dan je op het eerste gezicht verwacht.
Schloss Hohenlupfen en de historische Altstadt
Hoog boven de stadskern van Stühlingen verheft zich de imposante silhouet van Schloss Hohenlupfen, de kasteelruïne die al eeuwenlang wacht als stille getuige van de regionale geschiedenis. De ruïne, bereikbaar via een goed bewegwijzerd wandelpad dat start aan de Schlossberg-Parkplatz aan de Schlossberg-Straße, biedt een adembenemend uitzicht over het Klettgau, de Rijnvlakte en bij helder weer zelfs de Alpen. De tocht omhoog duurt circa twintig minuten en loont absoluut de moeite. In 2026 zijn de informatiepanelen rondom de ruïne vernieuwd met uitgebreide uitleg in het Duits en Engels over de middeleeuws-adellijke geschiedenis van de Graven van Lupfen.
Terug in het dal laat de Altstadt zich flaneren langs de Hauptstraße, de centrale as van de historische binnenstad. Hier staan vakwerkpanden uit de zeventiende en achttiende eeuw naast de imposante katholieke Pfarrkirche St. Leodegar, een barokke kerk met een rijkversierd interieur en een opvallende toren die het marktplein domineert. De kerk is dagelijks geopend van 9.00 tot 17.00 uur en gratis te bezoeken. Op het historische Marktplatz, het hart van de stad, staat een gedenkzuil voor Hans Müller von Bulgenbach, de leider die in 1524 vanuit Stühlingen de vonk van de Boerenoorlog ontstak. Dit monument, geplaatst in 1924 ter gelegenheid van het vierhonderdjarig jubileum, is een fotogeniek en historisch significante plek die elke geschiedenisliefhebber aanspreekt.
Rondom het marktplein vind je ook enkele gezellige cafés, waaronder Café am Markt aan de Marktplatz 3, een ideale plek voor een Schwarzwälder Kirschtorte en een kop Filterkaffee na je verkenning van de historische kern.
De Wutachschlucht: natuur op zijn spectaculairst
Op slechts twintig autorijminuten van Stühlingen ligt een van de meest indrukwekkende natuurgebieden van heel Baden-Württemberg: de Wutachschlucht, een diepe en weelderige kloof die door de rivier de Wutach is uitgesleten in de kalksteen van het Zwarte Woud. Dit Natuurreservaat, in 2026 nog altijd vrij van toegangsprijzen, trekt wandelaars van heinde en verre met zijn primitieve schoonheid: mos-begroede rotswanden, kristalhelder water en een rijke flora en fauna inclusief ijsvogels, otters en zeldzame vleermuizen.
Aanraders
De populairste wandelroute is het Wutachschlucht-pad, dat je van de parkeerplaats bij Schattenmühle (bereikbaar via de L171 vanuit Stühlingen richting Bonndorf) over 12 kilometer door de kloof voert naar Lenzkirch. De volledige tocht duurt vier tot vijf uur en heeft een zwaartepunt bij de Wutach-watervallen nabij de Wutachmühle, een idyllische historische watermolen die als theehuis en uitvalspunt dient (geopend van april tot oktober, di-zo 10.00-17.00 uur). Wie liever een kortere ronde maakt, kan vanaf Schattenmühle een rondje van drie kilometer maken via de Lotenbachklamm, eveneens een absolute aanrader.
Vanuit Stühlingen zelf kun je de Wutach ook volgen via de lokale wandelweg langs de rivier richting Weizen, een pittoresk dorpje met een historische spoorbrug. Het gehele gebied valt onder de bescherming van het Naturpark Südschwarzwald en is goed bewegwijzerd. Draag stevige wandelschoenen, want de paden zijn op plekken steil en glibberig na regen.
Klettgau-cultuur, wijngaarden en de streekmarkt
Stühlingen ligt in het hart van het Klettgau, een streek die al eeuwenlang bekend staat om zijn vruchtbare bodems en de teelt van Pinot Noir en Müller-Thurgau druiven. De heuvelachtige wijngaarden ten zuiden van de stad, langs de Weinbergweg richting Grimmelshofen, zijn in de zomer een prachtig decor voor een wandeling met wijnproeverij. Weingut Hansjakob aan de Grimmelshofer Straße 14 biedt op afspraak proeverijen aan van zijn Klettgau Spätburgunder, een stevige rode wijn met een lokale karakteristiek die je elders niet proeft.
Elke zaterdagochtend van 8.00 tot 12.00 uur is er een compacte maar sfeervolle boerenmarkt op het Marktplatz in Stühlingen, waar lokale producenten verse groenten uit de Klettgau-polders, Schwarzwälder ham, regionale kazen en zelfgemaakte confituren verkopen. Dit is de plek om in contact te komen met de lokale bevolking en authentieke souvenirs mee naar huis te nemen.
Voor cultuurliefhebbers is een bezoek aan het Heimatmuseum Stühlingen een aanrader. Gevestigd in een voormalig burgerwoonhuis aan de Kirchstraße 7, toont dit kleine maar bijzonder goed georganiseerde museum de geschiedenis van de stad, de Boerenoorlog van 1524-1525 en het dagelijks leven in het Klettgau door de eeuwen heen. Het museum is geopend van april tot oktober op zondagen van 14.00 tot 17.00 uur, en in de zomermaanden ook op woensdag. De entreeprijs bedraagt €3 voor volwassenen en €1 voor kinderen.
In de naburige gemeente Erzingen, op vier kilometer van Stühlingen, bevindt zich de Römische Villa Erzingen, een opgegraven Romeinse landbouwvilla uit de tweede eeuw na Christus. Het bescheiden openluchtmuseum met bewaard gebleven funderingen en informatiepanelen is vrij toegankelijk en zeker de omweg waard voor liefhebbers van Romeinse geschiedenis in het Rijnland.
Praktische informatie voor je bezoek aan Stühlingen
Stühlingen ligt aan de B314, de verbindingsweg tussen Waldshut-Tiengen en Schaffhausen (CH), en is per auto vanuit Nederland goed bereikbaar via de A5 richting Basel, dan de A98 Hochrhein-Autobahn tot afrit Tiengen, en vervolgens circa 20 kilometer zuidwaarts. De dichtstbijzijnde treinstations zijn Lauchringen en Tiengen aan de lijn Waldshut–Erzingen, vanwaar buslijn 7341 doorrijdt naar Stühlingen centrum. Parkeren is gratis op de grote parkeerplaats aan de Schlossberg-Straße en bij het Rathaus aan de Hauptstraße 18.
De beste reistijd is mei tot oktober: de Wutachschlucht staat dan in volle bloei, de wijngaarden zijn actief en de zaterdagmarkt is op zijn levendigst. Vermijd drukke weekenden in juli en augustus als de Wutachschlucht volstroomt met wandelaars. April en september bieden de beste combinatie van rustig en goed weer. Overnachten kan comfortabel in het nabijgelegen Waldshut-Tiengen of in pension Klettgauer Hof aan de Hauptstraße 22 in Stühlingen zelf.
Veelgestelde vragen over bezienswaardigheden in Stühlingen
Wat is de belangrijkste bezienswaardigheid in Stühlingen?
De kasteelruïne Schloss Hohenlupfen boven de stad is verreweg de meest iconische bezienswaardigheid van Stühlingen. Vanuit de ruïne heb je een fantastisch panoramisch uitzicht over het Klettgau-landschap en bij helder weer tot aan de Zwitserse Alpen. Het wandelpad omhoog vertrekt bij de Schlossberg-Parkplatz en duurt circa twintig minuten.
Is de Wutachschlucht vanuit Stühlingen goed bereikbaar?
Ja, de Wutachschlucht ligt op slechts twintig autominuten van Stühlingen via de L171 richting Bonndorf. De meest populaire toegangspunten zijn Schattenmühle en de Wutachmühle, beide met parkeerplaatsen. Wandelen in de kloof is gratis en het pad is goed bewegwijzerd, maar stevige schoenen zijn essentieel vanwege de soms glibberige routes.
Wat heeft Stühlingen te maken met de Boerenoorlog?
Stühlingen geldt als de geboorteplaats van de Grote Boerenoorlog (Bauernkrieg) van 1524-1525. Vanuit deze stad organiseerde Hans Müller von Bulgenbach de eerste boerenopstand, die zich snel over heel Duitsland verspreidde. Een gedenkmonument op het Marktplatz en het Heimatmuseum aan de Kirchstraße 7 vertellen dit fascinerende verhaal uitgebreid.
Wanneer is de weekmarkt in Stühlingen?
De lokale boerenmarkt vindt elke zaterdagochtend plaats op het Marktplatz van 8.00 tot 12.00 uur. Hier verkopen regionale producenten verse Klettgau-groenten, Schwarzwälder ham, kaas en zelfgemaakte confituren. Het is een gezellige, authentieke markt die je een mooi inkijkje geeft in het dagelijks leven van de streek.
Zijn er geschikte activiteiten voor kinderen in Stühlingen?
Absoluut. De wandeling door de Wutachschlucht is avontuurlijk en geschikt voor kinderen vanaf zes jaar. Het Heimatmuseum heeft interactieve elementen die de Boerenoorlog op kindvriendelijke wijze uitleggen. Daarnaast zijn er rondom Stühlingen diverse fietsroutes voor gezinnen langs de Wutach-vallei, met rustpunten bij de Wutachmühle waar ook eenvoudige maaltijden worden geserveerd.
Informatie bijgewerkt in maart 2026.
“`
