“`html
Inleiding: waarom wandel- en fietsroutes in Ettlingen de moeite waard is
Ettlingen is misschien niet het eerste dat Nederlandse vakantiegangers noemen als het gaat over wandelen en fietsen in Baden-Württemberg, maar dat maakt de stad juist zo bijzonder. Gelegen op de grens tussen de Rijnvlakte en het Noordelijke Zwarte Woud, op slechts acht kilometer van Karlsruhe, biedt Ettlingen een combinatie die zeldzaam is: je stapt letterlijk vanuit de historische binnenstad het bos in. De rivier de Alb kronkelt door de stad en vormt een groene ader die wandelaars en fietsers van de Marktplatz richting het imposante Schwarzwaldgebergte leidt.
In 2026 heeft de stad flink geïnvesteerd in haar infrastructuur voor actieve bezoekers. Er zijn nieuwe bewegwijzeringsborden geplaatst langs de Albtalradweg, rustplaatsen zijn uitgebreid en het mountainbikenetwerk rondom de Ettlinger Höhen is opnieuw gekarteerd. Of je nu een ontspannen fietstocht langs de Alb wilt maken, een stevige wandeling richting de Turmberg zoekt, of de familieroute door het Ettlinger Stadtwald wilt verkennen – hier vind je het allemaal op fietsafstand van een gezellig terras aan de Schlossplatz. De mix van middeleeuws stadsgezicht, bosrijke heuvels en uitstekend bewegwijzerde routes maakt Ettlingen tot een ideale uitvalsbasis voor actieve Nederlandse bezoekers die het Zwarte Woud willen ontdekken zonder de drukte van Freiburg of Baden-Baden.
Wandelroutes: van Albtal tot de Ettlinger Höhen
De bekendste wandelroute vanuit het stadscentrum is de Albtalweg, die je langs de oevers van de rivier de Alb meeneemt richting het Zwarte Woud. Vertrek bij de historische Mühlturm aan de Gernsbach-Straße en volg het gele diamantbord langs het water. Na twee kilometer bereik je de wijk Ettlingenweier, waar Gasthof Zum Hirschen (Hirschstraße 14) een betrouwbaar tussenstop biedt voor een Flammkuchen of Schwarzwälder Schinken-broodje. De volledige route naar Marxzell beslaat 14 kilometer enkele reis en is matig intensief – ideaal voor een dagtocht.
Wie hoogtemeters niet schuwt, kiest voor de Ettlinger Höhenweg. Deze route van circa 12 kilometer begint bij de Schlossgarten en stijgt via het Lochwald omhoog naar de Hohe Eiche (492 meter), waar je op heldere dagen uitzicht hebt over de Rijnvlakte tot aan de Vogezen in Frankrijk. Het parcours is gemarkeerd met het kenmerkende rode ruit-symbool van de Schwarzwaldverein. Onderweg passeer je de Ettlinger Hütte (open op weekenden van 10:00–17:00 uur), een eenvoudige bergherberg op 380 meter hoogte die verse Wähe en warme dranken serveert.
Voor gezinnen met kinderen is de Albtalerlebnisweg een uitstekende keuze. Deze geasfalteerde, mindervaliden-toegankelijke route van 6 kilometer loopt van het Ettlinger Schloss via het Naturschutzgebiet Altneckar-Schlingen naar de speelweide bij Spielplatz Untere Mühle. Er zijn vijf informatiepanelen over de lokale flora en fauna, en in het voorjaar bloeien langs de oevers massa’s sleutelbloemen en moerasvergeet-me-nietjes. Stadskaarten zijn gratis verkrijgbaar bij de Tourist-Information Ettlingen op de Schlossplatz 7.
Fietsroutes: Albtalradweg en het Kraichgau-netwerk
De kroon op het fietsaanbod in en rond Ettlingen is zonder twijfel de Albtalradweg, een 50 kilometer lange fietsroute die Ettlingen verbindt met Karlsruhe in het noorden en Herrenalb diep in het Zwarte Woud in het zuiden. Het Ettlinger gedeelte – van het NS-station Ettlingen Stadt tot aan het stadje Marxzell – beslaat 18 kilometer en is volledig vrij van autoverkeer. Het pad volgt de Alb door het schilderachtige Albtal, langs rotsformaties, historische molens en kleine dorpjes als Malsch en Albtal.
Aanraders
Fietsers die meer variatie zoeken, combineren de Albtalradweg met de Kraichgauradweg. Vanuit Ettlingen rijd je via de Erbprinzenstraße en de Wildparkstraße het oosten in, richting de glooiende heuvels van de Kraichgau. De 45 kilometer lange lus via Oberacker, Kürnbach en Gondelsheim voert langs wijngaarden, kersenboomgaarden en charmante vakwerkdorpen. Op de markt van Gondelsheim kun je in het seizoen (mei–oktober) verse aardbeien en asperges kopen bij de lokale boeren.
In 2026 is er een nieuwe e-bike oplaadpaal geïnstalleerd bij het Rathaus Ettlingen (Schlossplatz 1), naast de bestaande laadpunten bij Bahnhof Ettlingen Stadt en bij Gasthof Zur Linde in Ettlingenweier. Fietsverhuur is mogelijk bij Fahrrad Hagenlocher op de Pforzheimer Straße 22 (stadsfietsen €15/dag, e-bikes €35/dag, reservering aanbevolen via hun website). MTB-ers kunnen terecht bij het Bikecenter Ettlingen op de Karl-Friedrich-Straße 19, dat ook reparaties uitvoert en lokale trailkaarten verkoopt.
Mountainbiken en avontuurlijke routes in het Hardtwald en de Ettlinger Berge
Voor avontuurlijkere sporters biedt de omgeving van Ettlingen een groeiend netwerk van singletrails en technische MTB-paden. De Ettlinger Trailzone, gelegen in het bosgebied ten zuidoosten van de stad richting Völkersbach, telt in 2026 elf gemarkeerde trails van verschillende moeilijkheidsgraden. De blauwe beginnerstrail (3,2 km) en rode middenklasse-trail (7,8 km) zijn voorzien van gloednieuwe informatieborden met QR-codes die linken naar GPX-bestanden. De zwarte experttrail (5,4 km, met een steil rotspassage bij het zogenoemde Teufelsknecht-stuk) trekt weekendstrippenfietsers uit het hele Karlsruhe-Regio.
Een uitstekend startpunt is de Waldparkplatz Schöllbronn aan de Schöllbronner Straße (gratis parkeren), vanwaar je zowel de trailzone als de route naar de Ruïne Hohlenstein (12e eeuw) kunt bereiken. De ruïne zelf is een leuke rustplaats; er staan houten banken en op zaterdag en zondag stalt hier regelmatig een broodjeswagen met lokale Wurstwaren.
Wie liever op eenvoudiger wegen door het Hardtwald ten noorden van Ettlingen fietst, geniet van het vlakke dennenbossenlandschap. De Hardtwald-Rundroute (22 km) verbindt Ettlingen met Rheinstetten en Durmersheim via brede bospaadjes. Dit is een ideale route voor beginnende fietsers of gezinnen met fietstrailers. Vogelaars maken een kans op spechten, buizerds en in de vroege ochtend zelfs zwarte ooievaars in dit rustige bosgebied. Neem water mee; er zijn weinig horeca-stops langs dit traject.
Praktische informatie voor je bezoek aan Ettlingen
Bereikbaarheid: Ettlingen is uitstekend bereikbaar per trein vanuit Nederland. Vanuit Amsterdam Centraal reis je via Frankfurt of Mannheim naar Karlsruhe Hauptbahnhof (circa 4,5 uur met ICE), waarna een regionale trein je in 12 minuten naar Ettlingen Stadt brengt. Met de auto rij je via de A5 en afrit Ettlingen. Parkeren kan gratis aan de Pforzheimer Straße (P+R) of betaald in de parkeergarage aan de Rheinstraße (€1,50/uur).
Beste reistijd: April–oktober is ideaal voor wandelen en fietsen. De lente (april–mei) is bijzonder fraai vanwege de bloeiende fruitbomen in de Kraichgau. In de zomer (juni–augustus) zijn de temperaturen soms heet in de vlakte; begin dan vroeg of kies voor de koelere bospaden in het Albtal. In de herfst (september–oktober) kleurt het Zwarte Woud spectaculair.
Tourist-Information: Schlossplatz 7, open ma–vr 9:00–17:00, za 10:00–14:00. Gratis kaarten en wandelgidsen beschikbaar.
Veelgestelde vragen over wandel- en fietsroutes in Ettlingen
Welke wandelroute is het meest geschikt voor beginners in Ettlingen?
De Albtalerlebnisweg (6 km) is de meest toegankelijke route, met een vlak, geasfalteerd pad langs de rivier de Alb. De route start bij het Ettlinger Schloss op de Schlossplatz en is ook geschikt voor kinderwagens en rolstoelen. Informatieborden onderweg maken het extra leerzaam voor gezinnen met kinderen.
Waar kan ik een fiets huren in Ettlingen?
Fahrrad Hagenlocher op de Pforzheimer Straße 22 verhuurt stadsfietsen (€15/dag) en e-bikes (€35/dag). Voor mountainbikes kun je terecht bij Bikecenter Ettlingen op de Karl-Friedrich-Straße 19. Reserveer van tevoren, zeker in het hoogseizoen van mei tot september.
Is de Albtalradweg geschikt voor gezinnen met jonge kinderen?
Ja, het gedeelte van Ettlingen Stadt naar Marxzell (18 km) is volledig autovrij en volgt een rustig rivierpad. Het terrein is licht glooiend maar nooit steil. Voor jonge kinderen is de kortere variant naar Ettlingenweier (6 km enkele reis) ideaal, met een rustpauze bij Gasthof Zum Hirschen op Hirschstraße 14.
Zijn er oplaadpunten voor e-bikes in Ettlingen?
In 2026 zijn er drie openbare e-bike oplaadpunten: bij het Rathaus op de Schlossplatz 1, bij Bahnhof Ettlingen Stadt, en bij Gasthof Zur Linde in Ettlingenweier. De Tourist-Information op de Schlossplatz heeft een actuele kaart met alle laadpunten in de regio.
Hoe kom ik van Ettlingen naar het begin van het Zwarte Woud?
Fietsers volgen de Albtalradweg zuidwaarts vanuit het centrum; na circa 4 kilometer bereik je de eerste uitlopers van het Schwarzwaldgebergte bij Ettlingenweier. Wandelaars nemen de bus (lijn 107) naar Schöllbronn en starten daar de route naar de Ettlinger Höhen. De Tourist-Information biedt gratis dienstregeling-informatie en wandelkaarten.
Informatie bijgewerkt in maart 2026.
“`
